Algemeen: vraag eventueel een aannemer of de Monumentenwacht om een controle uit te voeren als u zelf het dak niet op kunt of wilt. Gaat u zelf het dak op, let op uw eigen veiligheid!
Bij de periodieke inspectie door de Monumentenwacht wordt op deze zaken in ieder geval gelet en wordt er zonodig voor nood gerepareerd.
Daarna dient het probleem echter zo snel mogelijk definitief te worden opgelost.
Vertrouwt u het niet, vraag de bouwkundig inspecteur van de Monumentenwacht gerust speciaal op bepaalde zaken te letten.
Bedekking met pannen: na harde wind en zeker na een storm controleren of de pannen er nog goed op liggen; verschoven of kapotte pannen kunnen lekkage veroorzaken.
Bedekking van zink: regelmatig controleren of het nog goed ligt ter voorkoming van lekkages, vooral de onderlinge naden controleren op scheurtjes.
Bedekking van bitumen: controleer met enige regelmaat of het schoon is; of er misschien blaren op zitten. Zakt het grind in de bedekking? Smelt het bitumen van het dak?
Bedekking met leien: zitten de leien nog strak in de haken? Zo niet, vraag de Monumentenwacht naar de beste oplossing. Controleer op breuk.
Maar ook binnen dient u het dak en vooral het houtwerk daarvan regelmatig na te lopen (voorzover de Monumentenwacht dat al niet doet).
Vooral controle of er geen zgn. houtaantasters bezig zijn (boktor, houtworm of zwammen). Kijk of u bijvoorbeeld vers boormeel ziet, of verse hoopjes fijn zaagsel. Loop vooral de draagbalken goed na. Constateert u iets, veeg het weg, leg er een wit vel papier onder en kijk een week later nog eens of het er opnieuw ligt. Want dan is de houtvreter zeker actief.
Schakel vervolgens de Monumentenwacht of een andere deskundige in om uw oordeel te bevestigen en u te helpen met een oplossing.
Algemeen: vraag eventueel iemand anders om een controle uit te voeren als u dit zelf niet kunt of wilt. Bij de periodieke inspectie door de Monumentenwacht wordt op deze zaken in ieder geval gelet en wordt er zonodig voor nood gerepareerd. Daarna dient echter het probleem zo snel mogelijk definitief te worden opgelost.
Goten moet u tijdens en na de bladval in de herfst schoon maken. Daarvoor bestaan speciale gootschepjes, maar goede handschoenen voldoen ook. Zeker aan de west- en noordzijde van het huis moeten de goten goed bijgehouden worden, omdat aan die zijde van het huis vaker mos op de pannen zit en dus in de goot meespoelt bij regen.
Wordt er heftige regen verwacht, controleer tijdig of de hemelwaterafvoer ofwel regenpijp, goed doorloopt. Gebruik bij de controle een tuinslang of een fikse emmer water. Is de boel verstopt dan zal de vergaarbak spuwen of loopt de goot over als een waterval. De kracht daarvan kan zelfs uw straatwerk wegspoelen!
Algemeen: controleer regelmatig het metsel- en voegwerk. Doe het desnoods met een verrekijker als u er niet bij kunt. Haal geen toeren uit om erbij te kunnen want uw veiligheid is belangrijker.
Metselwerk kan scheuren, bijvoorbeeld door (lichte) verzakking. Dat hoeft geen ernstige vorm aan te nemen. Zitten de scheuren rondom zgn. ankers, dan moet er zeker actie worden ondernomen. Aannemelijk is dat deze ankers in de muur roesten. Het volume van het anker kan tot negen keer toenemen waardoor het metselwerk wordt weggedrukt en er scheuren ontstaan.
Voegwerk vraagt ook om regelmatige controle. Als gevolg van weersomstandigheden "verouderen" voegen; voegen kunnen uitspoelen door opspattend water. Hou dit goed in de gaten.
Natuurlijk kijkt de bouwkundig inspecteur van de Monumentenwacht hiernaar bij de periodieke inspectie en hij/zij zal tijdig adviseren, wanneer het voegwerk opnieuw gedaan moet worden. Volg dat advies op ter behoud van de gevel.
Natuursteen in stoepen en trappen kan verzakken als gevolg van verzakkende ondergrond. Bij actieve zakkingen is het noodzakelijk het natuursteen opnieuw te laten stellen. Benader hiervoor een ervaren natuursteenbedrijf. Scheuren in natuursteen vensterbanken kunnen in de regel gelijktijdig met het schilderwerk hersteld worden (combinatie met steigerwerk), laat dit echter wel uitvoeren door een specialist.
Begroeiing op de gevel staat aardig maar de aanhechting op de gevel tast het metsel- en voegwerk aan. Indien u klimmers tegen de muur wilt, kies dan voor niet zelfstandig klimmende planten.
Zorg er in ieder geval voor dat het houtwerk en dak vrij van begroeiing blijven.
Struiken en bomen kort op de gevel zorgen voor extra vochtbelasting op de gevel. Houdt hier rekening mee bij het inrichten van uw tuin.
Indien er Graffiti is aangebracht dient u dit zo snel mogelijk te laten verwijderen, liefst binnen 24 uur. Er zijn speciale bedrijven die dit doen. Overleg van te voren hoe het aangepakt wordt. Er mag absoluut niet gezandstraald worden en water met een te hoge druk is ook uit den boze in verband met het beschadigen van de gevel. Het verwijderen kan met lage druk en toegevoegde schoonmaakmiddelen. Bij twijfel kan altijd contact op genomen worden met de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.
Controleer Houten delen (kozijnen/ramen/deuren) op houtrot samen met de schilder voordat het schilderwerk uitgevoerd gaat worden. De Monumentenwacht Noord-Holland loopt het houtwerk tijdens de inspecties ook na.
Schilderwerk is ter verfraaiing maar ook ter bescherming van hout of metaal aangebracht.
Gaat het verfwerk barsten, dan onthecht de verflaag zich, waardoor de beschermingsfunctie nihil wordt. Zeker de zogenaamde liggende delen zullen conditioneel verslechteren. Vocht kan onder het verfwerk in het hout dringen en verrotting veroorzaken.
Onze tip is om ca. iedere zes jaar het schilderwerk te (laten) doen en iedere drie jaar de liggende delen. Alle loszittende verf goed verwijderen, bij ruiten ook de stopverf goed controleren en zonodig (laten) vervangen, grondverf aanbrengen en de definitieve verflaag aanbrengen.
Voor metaal geldt eigenlijk dezelfde gang van zaken: schoonmaken, ontroesten en opnieuw een verfsysteem aanbrengen.
Voor alle "ingrepen" aan een monument is een omgevingsgunning (voorheen de monumentenvergunning) nodig. Wist u bijvoorbeeld dat schilderwerk bij monumenten vergunningsplichtig is?
De afdeling Monumentenzorg van de gemeente waar u woont kan u daarover meer vertellen. Daar moet u ook de vergunning aanvragen. Houd hier rekening mee bij het plannen van het schilderwerk of de overige voorgenomen werkzaamheden.
Per 2012 heeft u voor tal van werkzaamheden aan uw monument geen vergunning meer nodig. Werkzaamheden die worden aangemerkt als ‘normaal’ onderhoud zijn vanaf dan vergunningvrij evenals het uitvoeren van werkzaamheden aan niet-monumentale onderdelen van het interieur. Wij informeren u hier graag over.